वैवाहिक समर्पणको प्रतीक वट सावित्री पर्व श्रद्धापूर्वक मनाइँदै

दिपक श्रेष्ठ मण्डल

जनकपुरधाम, जेठ २ गते 

पति तथा परिवारको सुख, शान्ति, समृद्धि र दीर्घायुको मंगलकामना गर्दै मनाइने हिन्दु महिलाहरूको आस्थाको महान पर्व वट सावित्री आज देशभर श्रद्धा, भक्ति र धार्मिक विधिअनुसार मनाइँदै छ। विशेषगरी मिथिला, मधेश तथा तराई–मधेश क्षेत्रमा यस पर्वको रौनक बिहानै देखि देखिएको छ।

पर्वका अवसरमा विवाहित महिलाहरू स्नान गरी नयाँ वस्त्र धारण गरेर पूजा सामग्रीसहित बरको रुख (वटवृक्ष) तथा विभिन्न मठ–मन्दिरमा पुगेका छन्। महिलाहरूले वटवृक्षको परिक्रमा गर्दै पवित्र धागो बाँधेर पति तथा परिवारको सुख–समृद्धिको कामना गरेका छन्। धार्मिक परम्पराअनुसार महिलाहरूले निराहार व्रत बसेर सावित्री–सत्यवानको कथा श्रवण गर्नुका साथै विशेष पूजा–आराधना गर्ने गर्दछन्।

हिन्दु धार्मिक मान्यताअनुसार सावित्रीले आफ्नो अटल प्रेम, निष्ठा र दृढ संकल्पका बलमा यमराजबाट पति सत्यवानको प्राण फिर्ता ल्याएकी थिइन्। सोही आदर्श र वैवाहिक समर्पणको स्मरणमा प्रत्येक वर्ष ज्येष्ठ अमावस्याका दिन वट सावित्री पर्व मनाउने परम्परा रहिआएको छ।

जनकपुरधामस्थित जानकी मन्दिर, राम मन्दिर, संकटमोचन मन्दिर तथा विभिन्न धार्मिक स्थलहरूमा आज बिहानैदेखि व्रतालु महिलाहरूको उल्लेख्य भीड लागेको देखिएको छ। मठ–मन्दिर तथा बरको रुख आसपास पूजा गर्ने महिलाहरूको चहलपहलले धार्मिक वातावरण थप उल्लासमय बनेको छ।

पर्वका कारण बजार क्षेत्रमा समेत चहलपहल बढेको छ। पूजा सामग्री, फलफूल, मिठाई, रातो–पहेँलो वस्त्र, चुरा–पोते तथा अन्य धार्मिक सामग्रीको किनमेल उल्लेख्य रूपमा बढेको व्यवसायीहरूले बताएका छन्।

धार्मिक तथा सांस्कृतिक अभियन्ताहरूका अनुसार वट सावित्री पर्वले वैवाहिक सम्बन्धमा विश्वास, समर्पण, धैर्यता र पारिवारिक एकताको सन्देश प्रवाह गर्नुका साथै मिथिला संस्कृतिको मौलिक पहिचान संरक्षणमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ।